Boşanma kararı almak zordur; süreci bilmemek ise bu zorluğu büyütür. Bu rehberde Bartın’da yaşayan eşler için boşanma davasının hangi mahkemede açılacağını, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki farkları, nafaka, velayet ve mal paylaşımı konularını ve dava süresini anlatıyoruz. Bilgiler 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na (HMK) dayanmaktadır.
Bartın’da Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Boşanma davalarına aile mahkemeleri bakar. Bartın Adliyesi’nde (Gölbucağı Mahallesi, 565. Sokak, Merkez/Bartın) iki aile mahkemesi görev yapmaktadır; Bartın 2. Aile Mahkemesi artan iş yükü nedeniyle 2 Eylül 2024’te faaliyete geçmiştir. Amasra ve Ulus’ta ayrı aile mahkemesi bulunmadığından bu ilçelerdeki boşanma davalarına ilçe asliye hukuk mahkemeleri “aile mahkemesi sıfatıyla” bakar.
Yetki: TMK m. 168’e göre boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılır. Eşlerden biri Bartın’da, diğeri başka bir ilde yaşıyorsa dava her iki yerde de açılabilir; ilk açılan dava esas alınır.
Boşanma Sebepleri
Kanun, boşanma sebeplerini sınırlı olarak saymıştır (TMK m. 161-166):
- Özel sebepler: Zina, hayata kast ve pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk (en az altı ay, ihtar şartıyla), akıl hastalığı.
- Genel sebep: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166/1). Uygulamadaki davaların büyük çoğunluğu “şiddetli geçimsizlik” olarak bilinen bu sebebe dayanır.
- Anlaşmalı boşanma: Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler boşanmanın bütün sonuçlarında anlaşmışsa (TMK m. 166/3).
- Fiilî ayrılık: Daha önce reddedilmiş bir boşanma davasından sonra üç yıl boyunca ortak hayat kurulamamışsa (TMK m. 166/4).
Anlaşmalı Boşanma: Tek Celsede Sonuç
Eşler; velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi konularda anlaşmışsa hazırlanan protokol ile Bartın Aile Mahkemesi’ne birlikte başvurabilir ya da biri dava açar, diğeri kabul eder. Hâkim tarafları bizzat dinler, iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirir ve protokolü çocukların menfaati açısından uygun bulursa boşanmaya karar verir. Bartın’da anlaşmalı boşanma davaları çoğunlukla ilk duruşmada sonuçlanır; mahkemenin iş yüküne göre duruşma günü başvurudan birkaç hafta sonraya verilir. Protokolde dikkat edilmesi gereken noktaları anlaşmalı boşanma protokolü yazımızda ele aldık. Kararın kesinleşmesi için tarafların istinaf hakkından feragat etmesi ya da iki haftalık istinaf süresinin geçmesi gerekir.
Çekişmeli Boşanma: Aşama Aşama
- Dava dilekçesi: Boşanma sebebi, kusur iddiaları, nafaka, velayet ve tazminat talepleri ile deliller yazılır; UYAP üzerinden veya adliye ön bürosundan harç yatırılarak dava açılır.
- Dilekçeler aşaması: Davalı, dilekçenin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap verir; ardından cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri sunulur.
- Ön inceleme: Hâkim, tarafları sulhe teşvik eder, uyuşmazlık konularını belirler ve delillerin toplanması için süre verir.
- Tahkikat: Tanıklar dinlenir, banka ve tapu kayıtları getirilir, gerekirse çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu alınır. Bartın’da tanıklar genellikle aynı duruşmada, dışarıdaki tanıklar ise SEGBİS ile dinlenir.
- Karar: Hâkim kusur durumunu belirler; boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve yargılama giderleri hakkında hüküm kurar.
Çekişmeli bir boşanma davası Bartın’da genellikle bir ile iki yıl arasında sürer. Karara karşı iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir; Bartın’ın 1 Mayıs 2025’ten itibaren bağlı olduğu Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’ndeki inceleme süreye eklenir. Boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk uygulanmaz.
Dava Sürerken: Tedbir Nafakası ve Koruma Kararı
Dava devam ederken eşlerden biri ve çocuklar için tedbir nafakasına hükmedilebilir; ortak konutun kimin kullanacağı ve çocukla kişisel ilişki de geçici olarak düzenlenir. Şiddet veya tehdit söz konusuysa 6284 sayılı Kanun kapsamında Bartın Aile Mahkemesi’nden ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde mülki amirden ve kolluktan koruyucu ve önleyici tedbir kararı istenebilir; bu başvuru için boşanma davası açılmış olması şart değildir.
Boşanmanın Sonuçları
Nafaka
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha ağır olmayan eş lehine yoksulluk nafakasına (TMK m. 175), çocuk için ise velayeti almayan eşin ödeyeceği iştirak nafakasına hükmedilir. Nafaka miktarı, tarafların gelir ve gider durumu ile çocuğun ihtiyaçlarına göre belirlenir; sonradan değişen koşullarda artırım veya indirim davası açılabilir. Ayrıntılar için nafaka hesaplama kriterleri yazımıza bakabilirsiniz.
Velayet ve kişisel ilişki
Velayet, çocuğun üstün yararına göre belirlenir; küçük yaştaki çocuklarda anne bakımına ihtiyaç ilkesi, idrak çağındaki çocuklarda ise çocuğun görüşü dikkate alınır. Velayeti almayan ebeveynle çocuk arasında hafta sonu, bayram ve yaz tatili düzeninde kişisel ilişki kurulur.
Maddi ve manevi tazminat
Kusursuz veya daha az kusurlu eş, boşanma nedeniyle zedelenen mevcut ya da beklenen menfaatleri için maddi, kişilik hakkının saldırıya uğraması hâlinde manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174). Bu talepler boşanma davasında ileri sürülmemişse, kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı dava açılabilir.
Mal paylaşımı
1 Ocak 2002’den sonra evlenen eşler için yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır: Evlilik süresince edinilen mallar (maaşla alınan ev, araç, birikim) tasfiyede kural olarak yarı yarıya paylaşılır; miras ve bağış yoluyla edinilen kişisel mallar paylaşıma girmez. Mal rejiminin tasfiyesi boşanma davasından ayrı bir dava ile talep edilir ve boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir.
Bartın’da Boşanma Davası İçin Avukat ve Masraflar
Boşanma davasında avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak kusur ispatı, nafaka ve tazminat hesabı ile mal rejimi tasfiyesi teknik konulardır ve dilekçelerde ileri sürülmeyen talepler sonradan kaybedilebilir. Bu nedenle özellikle çekişmeli davalarda bir Bartın boşanma avukatı ile çalışmak yaygın bir tercihtir. Bilinmesi gerekenler:
- Ücret: Avukatlık ücreti yazılı sözleşmeyle serbestçe belirlenir. 2026 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde aile mahkemelerinde görülen davalar için alt sınır 45.000 TL’dir (KDV hariç). Dava sonunda karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti bundan ayrıdır.
- Harç ve giderler: Boşanma davası maktu harca tabidir; tebligat, tanık ve bilirkişi giderleri için gider avansı yatırılır. Ödeme gücü olmayanlar mahkemeden adli yardım, Bartın Barosu’ndan ise ücretsiz avukat görevlendirilmesi isteyebilir.
- Avukatın yeri: Avukatlık Kanunu m. 35 uyarınca Türkiye’deki her avukat Bartın Aile Mahkemesi’nde dava takip edebilir; duruşmalara UYAP üzerinden uzaktan katılım mümkündür. Boşanma davası için noterden düzenlenen vekâletnamenin fotoğraflı ve “boşanma” yetkisini içeren özel vekâletname olması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bartın’da anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Protokol eksiksizse dava genellikle ilk duruşmada karara bağlanır. Başvurudan duruşma gününe kadar geçen süre mahkemenin yoğunluğuna göre birkaç haftadır; karar, tarafların istinaftan feragatiyle hemen kesinleşir.
Eşim Bartın’da yaşamıyor, davayı Bartın’da açabilir miyim?
Evet. Kendi yerleşim yeriniz Bartın ise TMK m. 168 uyarınca davayı Bartın Aile Mahkemesi’nde açabilirsiniz.
Evlilik bir yıldan kısaysa anlaşmalı boşanabilir miyim?
Hayır. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıl dolmamışsa dava evlilik birliğinin sarsılması sebebine dayandırılır; eşlerin anlaşması bu davada delil olarak değerlendirilir.
Boşanma davası açtım, aynı evde oturmaya devam edebilir miyiz?
Kanunen engel yoktur; ancak aynı evde kalmak, özellikle çekişmeli davalarda evlilik birliğinin sarsılmadığı yönünde yorumlanabilir. Ortak konutun tahsisi için mahkemeden tedbir istenebilir.
Nafaka ne zaman kesilir?
Yoksulluk nafakası, alan eşin yeniden evlenmesi, evlenmeden fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğun ortadan kalkması ya da taraflardan birinin ölümüyle sona erer. İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla biter; eğitim devam ediyorsa yardım nafakası olarak sürebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kanuni süreler ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi değişebilir. Sorularınız için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Aile hukukuna ilişkin diğer yazılarımız: boşanma davası nasıl açılır, aile hukuku.