Nafaka Nedir ve Türleri Nelerdir?
Nafaka, boşanma veya ayrılık durumunda ekonomik olarak güçsüz olan tarafın ve müşterek çocukların geçiminin sağlanması amacıyla ödenen düzenli parasal katkıdır. Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen nafaka türleri, boşanma sürecinin en önemli mali sonuçlarından birini oluşturur. Av. Emre Akman, Konya’da bu davalarda müvekkillerinin haklarını etkin biçimde savunmaktadır.
1. Tedbir Nafakası
Boşanma davası süresince ekonomik durumu zayıf olan eşe ve müşterek çocuklara mahkeme tarafından bağlanan geçici nafakadır. TMK m. 169 uyarınca hâkim, dava süresince eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemler alır. Tedbir nafakası, dava açılmasıyla birlikte talep edilebilir ve boşanma kararının kesinleşmesine kadar devam eder.
2. İştirak Nafakası
Boşanma sonrası (bkz. boşanma davası süreci rehberimiz) velayeti almayan eşin, müşterek çocukların bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katkı olarak ödediği nafakadır. İştirak nafakası, çocuk ergin oluncaya (18 yaş) kadar devam eder. Çocuğun eğitimi devam ediyorsa, erginlik sonrasında da talep edilebilir.
3. Yoksulluk Nafakası
TMK m. 175 uyarınca boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan süresiz olarak nafaka isteyebilir. Yoksulluk nafakası, nafaka alacaklısının evlenmesi, taraflardan birinin ölümü veya nafaka alacaklısının haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde kendiliğinden kalkar.
4. Yardım Nafakası
TMK m. 364 uyarınca herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoy, altsoy ve kardeşlerine nafaka ödemekle yükümlüdür. Bu nafaka türü boşanmadan bağımsızdır ve aile hukuku kapsamında değerlendirilir.
Nafaka Hesaplama Kriterleri
Türk hukukunda sabit bir nafaka hesaplama formülü bulunmamaktadır. Mahkeme, nafaka miktarını belirlerken aşağıdaki kriterleri değerlendirir:
- Tarafların gelir durumu: Maaş, kira geliri, faiz geliri, serbest meslek kazancı
- Tarafların gider durumu: Kira, kredi taksitleri, zorunlu yaşam giderleri
- Tarafların mal varlığı: Gayrimenkul, araç, banka hesapları, yatırımlar
- Evlilik süresince yaşam standardı: Evlilik boyunca sürdürülen yaşam düzeyi
- Çocukların yaşı ve ihtiyaçları: Eğitim, sağlık, sosyal aktivite giderleri
- Tarafların kusur durumu: Ağır kusurlu taraf yoksulluk nafakası alamaz
- Tarafların yaşı ve sağlık durumu: Çalışma kapasitesi ve sağlık giderleri
- Tarafların eğitim ve mesleki durumu: İş bulma kapasitesi
2026 Yılı Nafaka Miktarları: Genel Eğilim
Av. Emre Akman, 2026 yılında Konya Aile Mahkemeleri’ndeki nafaka kararlarına ilişkin genel eğilimleri şöyle özetlemektedir:
İştirak nafakası (çocuk başına): Konya Aile Mahkemeleri’nde çocuk başına iştirak nafakası, nafaka yükümlüsünün gelir durumuna göre belirlenmektedir. Asgari ücretli bir nafaka yükümlüsü için çocuk başına aylık 2.000-4.000 TL arasında, orta gelir düzeyinde 4.000-8.000 TL arasında nafaka takdir edilmektedir.
Yoksulluk nafakası: Yoksulluk nafakası miktarı, tarafların ekonomik durumuna göre büyük farklılıklar göstermektedir. Asgari ücret düzeyinde geliri olan taraf için 1.500-3.000 TL, orta ve üst gelir gruplarında 5.000-15.000 TL arasında nafaka belirlenebilmektedir.
Not: Bu rakamlar genel eğilimi yansıtmakta olup, her dava kendi koşulları içinde değerlendirilir. Kesin bilgi için Av. Emre Akman ile görüşmeniz tavsiye edilir.
Nafaka Artırım Davası
TMK m. 176/4 uyarınca tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafaka miktarının artırılması veya azaltılması istenebilir. Nafaka artırım davası için geçerli sebepler:
- Enflasyon ve hayat pahalılığı nedeniyle nafakanın yetersiz kalması
- Çocuğun eğitim kademesinin değişmesi (ilkokul → lise → üniversite)
- Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması
- Nafaka alacaklısının sağlık durumunun kötüleşmesi
- Nafaka alacaklısının işini kaybetmesi
Nafaka artırım davası, her zaman açılabilir; belirli bir süre şartı yoktur. Ancak son artırım tarihinden bu yana koşulların değiştiğinin ispatlanması gerekir.
Nafaka Azaltım ve Kaldırma Davası
Nafaka yükümlüsünün mali durumunun kötüleşmesi, nafaka alacaklısının gelir elde etmeye başlaması veya evlenmesi gibi hâllerde nafaka azaltılabilir veya tamamen kaldırılabilir. Nafakanın kendiliğinden kalkma hâlleri:
- Nafaka alacaklısının evlenmesi
- Taraflardan birinin ölümü
- Nafaka alacaklısının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması
- Nafaka alacaklısının haysiyetsiz hayat sürmesi
- Nafaka alacaklısının yoksulluğunun ortadan kalkması
Nafakanın Ödenmemesi: İcra Takibi
Nafaka yükümlüsünün nafakayı ödememesi hâlinde nafaka alacaklısı icra takibi başlatabilir. Nafaka alacağı imtiyazlı alacaktır ve İİK m. 206 uyarınca öncelikli olarak tahsil edilir. Ayrıca İİK m. 344 uyarınca nafaka borcunu ödemeyen kişi hakkında üç aya kadar tazyik hapsi kararı verilebilir.
Av. Emre Akman, alacağın tahsili için icra takibi başlatılması ve maaş haczi işlemlerinde müvekkillerine hukuki destek sağlamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka ne kadar süre ödenir?
İştirak nafakası çocuk 18 yaşını doldurana kadar, eğitim devam ediyorsa eğitim sonuna kadar ödenir. Yoksulluk nafakası ise süresiz olup, kanunda belirtilen kalkma sebeplerinden biri gerçekleşene kadar devam eder.
Nafaka miktarı nasıl artırılır?
Nafaka artırım davası açılarak mahkemeden nafaka miktarının güncellenmesi talep edilir. Enflasyon, artan yaşam maliyetleri veya çocuğun değişen ihtiyaçları geçerli sebeplerdir.
Çalışan eş nafaka alabilir mi?
Çalışan eş, geliri evlilik süresince sürdürülen yaşam standardını karşılamaya yetmiyorsa ve kusuru daha ağır değilse yoksulluk nafakası alabilir. Ancak yeterli geliri olan eşe nafaka bağlanmaz.
Nafaka ödenmezse ne olur?
İcra takibi başlatılabilir, maaş ve banka hesaplarına haciz konulabilir. Ayrıca nafaka borçlusu hakkında İİK m. 344 uyarınca üç aya kadar tazyik hapsi kararı verilebilir.
Erkek nafaka alabilir mi?
Evet. Nafaka cinsiyetten bağımsız bir haktır. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan erkek eş de, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla yoksulluk nafakası talep edebilir.
Nafaka Davası İçin Hukuki Destek
Nafaka hesaplama ve nafaka davası sürecinde haklarınızı korumak için deneyimli bir avukatla çalışmanız büyük önem taşır. Av. Emre Akman ve Akman Hukuk Bürosu olarak Konya’da nafaka davalarında müvekkillerimize kapsamlı hukuki destek sunmaktayız.
İletişim: Nafaka davanız hakkında ücretsiz ön görüşme için Av. Emre Akman’ı arayın.
📞 0545 682 82 16
📧 info@akmanhukuk.com.tr
📍 Şemsitebrizi Mahallesi, Mazhar Babalık Sokak No: 6/402, 42030 Karatay/Konya