Konya, Türkiye’nin en yoğun adliyelerinden birine sahiptir. Bir şikâyet dilekçesi verdiğinizde ya da hakkınızda soruşturma başlatıldığında dosyanızın hangi mahkemede görüleceği, süreç boyunca hangi haklara sahip olduğunuz ve kararlara karşı ne kadar sürede başvurabileceğiniz bu yazının konusu. Bilgiler 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ve 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki düzenlemelere dayanır; yazının sonunda Konya Adliyesi’nde işinizi kolaylaştıracak pratik bilgilere yer verdik.
Konya Adliyesi: Adres ve Ceza Yargısı Birimleri
Konya Adliye Sarayı, Akabe Mahallesi Cemil Çiçek Caddesi No: 63, Karatay/Konya adresindedir; santral 0332 221 31 00. Tramvayın “Adliye” durağı binaya yürüme mesafesindedir. Konya Bölge Adliye Mahkemesi ise ayrı bir binada, Akabe Mahallesi Şehit Furkan Doğan Caddesi No: 4B adresinde hizmet verir. Adliyede ceza yargılamasıyla ilgili birimler şunlardır:
- Konya Cumhuriyet Başsavcılığı: Soruşturma bürolarına ayrılmıştır (genel soruşturma, aile içi şiddet, bilişim, uyuşturucu, ekonomik suçlar gibi). Şikâyet dilekçeleri ön büroya verilir veya UYAP üzerinden gönderilir.
- Sulh ceza hâkimlikleri: Konya’da beş sulh ceza hâkimliği vardır. Tutuklama, adli kontrol, arama ve el koyma kararları ile takipsizlik kararlarına itirazlar burada incelenir.
- Asliye ceza mahkemeleri: Sayıları yirmiye ulaşan asliye ceza mahkemeleri; hırsızlık, basit dolandırıcılık, kasten yaralama, tehdit, hakaret, trafik güvenliğini tehlikeye sokma gibi suçların büyük bölümüne bakar.
- Ağır ceza mahkemeleri: Dokuz ağır ceza mahkemesi; kasten öldürme, yağma, nitelikli dolandırıcılık, resmî belgede sahtecilik, uyuşturucu ticareti, cinsel saldırı ve üst sınırı on yıldan fazla hapis gerektiren diğer suçlara bakar.
- Çocuk mahkemeleri: Suça sürüklenen 18 yaş altı çocukların dosyaları, ağır ceza kapsamındaki suçlar hariç, çocuk mahkemelerinde görülür.
- İnfaz hâkimliği: Cezanın infazına ilişkin şikâyetler ve denetimli serbestlik uyuşmazlıkları.
Cihanbeyli, Çumra, Hadim, Kadınhanı, Kulu ve Sarayönü ilçelerinde mülhakat adliyeleri bulunur; Akşehir, Beyşehir, Ereğli ve Seydişehir ise kendi ağır ceza mahkemelerine sahiptir. Mahkeme sayıları Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararıyla değişebildiğinden güncel liste için konya.adalet.gov.tr adresine bakılmalıdır.
Soruşturma Aşamasında Neler Olur?
Soruşturma, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı’nın suçu öğrenmesiyle başlar ve iddianame düzenlenene ya da takipsizlik kararı verilene kadar sürer. Bu evrede:
- İfade: Şüpheli kolluk veya savcılık tarafından ifadeye çağrılır. Susma hakkı, avukat isteme hakkı ve lehe delil toplanmasını isteme hakkı ifadeden önce hatırlatılmak zorundadır. Avukatsız alınan kolluk ifadesi, mahkemede doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.
- Gözaltı: En fazla 24 saattir; toplu suçlarda savcı kararıyla üç güne kadar uzatılabilir. Gözaltı süresinin sonunda kişi ya serbest bırakılır ya da tutuklama istemiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edilir.
- Tutuklama ve adli kontrol: Konya Sulh Ceza Hâkimliği, kuvvetli suç şüphesi ile kaçma veya delil karartma şüphesini değerlendirir. Tutuklamaya 7 gün içinde itiraz edilebilir; tutuklu şüpheliler Konya’daki ceza infaz kurumlarına gönderilir ve tutukluluk otuzar günlük aralıklarla incelenir.
- Dosya inceleme ve gizlilik: Müdafi soruşturma dosyasını inceleyebilir; ancak savcılığın talebiyle hâkimlik “kısıtlama kararı” vermişse inceleme, ifade tutanakları ve bilirkişi raporlarıyla sınırlanır.
- Uzlaştırma: Basit yaralama, tehdit, hakaret, mala zarar verme gibi uzlaştırmaya tabi suçlarda dosya Konya Uzlaştırma Bürosu’na gönderilir; taraflar anlaşırsa kamu davası açılmaz.
Soruşturma sonunda verilen takipsizlik kararına karşı, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. Bu evredeki hakları ayrıntılı olarak ceza soruşturmasında şüpheli hakları yazımızda anlattık.
Kovuşturma: Duruşma Nasıl İlerler?
İddianame kabul edildiğinde dosya kovuşturma aşamasına geçer ve sanık sıfatı doğar. Konya’daki ceza mahkemelerinde duruşma düzeni genel hatlarıyla şöyledir:
- Tensip zaptı ve duruşma günü: Mahkeme, sanığa iddianameyi tebliğ eder ve ilk duruşma gününü belirler. Konya’da iş yoğunluğu nedeniyle ilk duruşma çoğunlukla üç ila altı ay sonraya verilir; tutuklu dosyalar öne alınır.
- Sorgu ve savunma: Sanık iddianameye karşı savunmasını yapar. Bu duruşmaya mazeretsiz katılmayan sanık hakkında zorla getirme veya yakalama kararı çıkarılabilir.
- Delillerin toplanması: Tanıklar dinlenir, kamera kayıtları izlenir, adli tıp ve bilirkişi raporları alınır. Konya dışındaki tanıklar SEGBİS ile bulundukları adliyeden dinlenir.
- Esas hakkında mütalaa: Savcı, deliller toplandıktan sonra cezalandırma veya beraat yönünde görüşünü açıklar; sanığa mütalaaya karşı savunma için süre verilir.
- Hüküm: Beraat, mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın düşmesi veya güvenlik tedbiri kararı verilir. İki yıl ve altındaki hapis cezalarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi ya da adli para cezasına çevirme seçenekleri değerlendirilir.
Basit yargılama usulünde (üst sınırı iki yıla kadar hapis gerektiren bazı suçlar) mahkeme, yazılı savunma alarak duruşma yapmadan karar verebilir. Seri muhakeme usulünde ise savcılık, belirli suçlarda şüpheliye indirimli ceza teklif eder; kabul edilirse mahkeme tekliften farklı bir ceza veremez.
Kanun Yolları: Konya Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay
Konya’daki asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf başvurusu, kararın yüze karşı açıklanmasından veya tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır; bu süre 1 Haziran 2024’te yürürlüğe giren 7499 sayılı Kanun ile yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır. Dilekçe kararı veren mahkemeye verilir, inceleme Konya Bölge Adliye Mahkemesi’nin ceza dairelerinde yapılır. Bölge adliye mahkemesi kararı; beş yıldan fazla hapis cezaları ile kanunda sayılan diğer hâllerde iki hafta içinde Yargıtay’da temyiz edilebilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı da 1 Ağustos 2024’ten itibaren istinaf yolu açıktır. Bütün bu süreler hak düşürücüdür; sürenin son günü tatile denk gelirse izleyen ilk iş gününe uzar.
Mağdur ve Müşteki Olarak Haklarınız
Suçtan zarar gören kişi, soruşturmada delil sunma, kovuşturmada davaya katılma ve karara karşı istinafa başvurma hakkına sahiptir. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Katılan sıfatı alan mağdur, vekil aracılığıyla tanık dinletebilir ve sanığa soru yöneltebilir. Cinsel saldırı, çocuklara karşı işlenen cinsel istismar ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçların mağdurları, istemeleri hâlinde Konya Barosu tarafından ücretsiz vekil atanmasını isteyebilir.
Konya’da Ceza Davası İçin Avukatla Çalışmak
Ceza yargılamasında avukat, soruşturmanın ilk anından itibaren dosyayı inceleyebilen, gözaltındaki kişiyle görüşebilen ve lehe delillerin toplanmasını isteyebilen tek kişidir. Bu nedenle ifadeye gitmeden önce bir Konya ceza avukatı ile görüşmek, sonradan giderilmesi zor hataları önler. Bilinmesi gerekenler:
- Zorunlu müdafi: Şüpheli 18 yaşından küçükse, kendini savunamayacak derecede engelliyse ya da suçun alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiriyorsa avukat bulunması zorunludur (CMK m. 150). Avukatı olmayan şüpheliye Konya Barosu CMK servisi tarafından müdafi görevlendirilir; ücretini devlet öder.
- Ücret: Avukatlık ücreti yazılı sözleşmeyle serbestçe belirlenir; 2026 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ağır ceza mahkemelerinde görülen davalar için 65.000 TL, asliye ceza mahkemelerinde 45.000 TL, sulh ceza hâkimliğindeki işler için 15.000 TL alt sınır öngörür (KDV hariç). Ağır ceza dosyaları çoğunlukla daha uzun sürdüğünden bir Konya ağır ceza avukatı ile yapılan sözleşmede istinaf ve temyiz aşamalarının ücrete dahil olup olmadığı açıkça yazılmalıdır.
- Vekâletname: Noterden düzenlenen genel vekâletname yeterlidir. Tutuklu kişiler için vekâletname, ceza infaz kurumu idaresi aracılığıyla düzenlenir.
- Avukatın barosu: Avukatlık Kanunu m. 35 uyarınca her avukat Türkiye’nin her yerinde görev yapabilir; Konya Barosu’na kayıtlı olma zorunluluğu yoktur.
Konya Adliyesi’nde Pratik Bilgiler
- Duruşma sorgulama: e-Devlet üzerinden “Dava Dosyası Sorgulama” veya UYAP Vatandaş Portalı (vatandas.uyap.gov.tr) ile duruşma tarihi ve dosya safahatı görülebilir; UYAP Mobil uygulaması bildirim gönderir.
- Adli sicil kaydı: e-Devlet’ten anında alınabilir; adliyedeki adli sicil bürosundan da temin edilir.
- Nöbetçi savcılık ve mahkeme: Mesai dışında ve hafta sonu nöbetçi Cumhuriyet savcılığı ile nöbetçi sulh ceza hâkimliği görev yapar; gözaltı işlemleri bu birimlerce yürütülür.
- Denetimli serbestlik: Konya Denetimli Serbestlik Müdürlüğü; HAGB, erteleme ve kamu yararına çalışma gibi yükümlülükleri takip eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Hakkımda soruşturma olup olmadığını nasıl öğrenirim?
UYAP Vatandaş Portalı veya e-Devlet’teki dava dosyası sorgulama hizmetinden, adınıza kayıtlı soruşturma ve kovuşturma dosyalarını görebilirsiniz. Gizlilik kararı bulunan dosyalar listede görünmeyebilir.
Konya’da ceza davası ne kadar sürer?
Asliye ceza davaları çoğunlukla altı ay ile bir buçuk yıl, ağır ceza davaları bir ile iki yıl arasında sonuçlanır. İstinaf incelemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi’nde ortalama altı ay ile bir yıl, temyiz ise daha uzun sürebilir.
Mahkeme tarihine gidemezsem ne olur?
Sanığın mazereti belgelenmişse duruşma ertelenir. Mazeretsiz katılmayan sanık hakkında zorla getirme kararı verilebilir; sorgusu yapılmış sanığın yokluğunda karar verilmesi de mümkündür.
Şikâyetimi geri alırsam dava düşer mi?
Şikâyete bağlı suçlarda (basit yaralama, hakaret, basit tehdit gibi) şikâyetten vazgeçme kovuşturmayı sona erdirir. Re’sen soruşturulan suçlarda ise şikâyetin geri alınması davayı düşürmez; yalnızca cezanın belirlenmesinde dikkate alınabilir.
Adli para cezasını ödemezsem hapis yatar mıyım?
Ödenmeyen adli para cezası, infaz savcılığının kararıyla hapse çevrilebilir; bir gün hapis, kanunda belirlenen günlük tutara karşılık gelir. Ödeme güçlüğü olanlar taksit isteyebilir ya da kamu yararına çalışma seçeneğini kullanabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mahkeme sayıları, kanuni süreler ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi değişebilir; güncel bilgi için konya.adalet.gov.tr ve mevzuat.gov.tr kontrol edilmelidir. Sorularınız için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Ceza hukukuna ilişkin diğer içeriklerimiz için ceza hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.